Hacettepe Üniversitesi Tez Yazım Kılavuzu 2026 — Atıf ve Kaynakça Kuralları

Kaynakça, tezin en teknik ama en çok göz ardı edilen bölümüdür; oysa bir çalışmanın literatürle ilişkisini en doğrudan gösteren yer burasıdır. Eksik ya da tutarsız bir liste, iyi kurgulanmış bir metnin bile güvenilirliğini zayıflatır. Hacettepe Üniversitesi tezlerinde uygulanan yazım kurallarını belirleyen belgelere bu sayfadan ulaşabilirsiniz. İndirdiğiniz dosyada satır aralığı 1,15 satır gibi ölçütler tanımlı. Aşağıda genel biçim ölçütleri ve ardından atıf stiline, alıntı sınırlarına ve kaynakça düzenine ilişkin kurallar var. Hepsi indirdiğiniz dosyadan çıkarılmıştır. Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, tez boyunca iki farklı stilin karışması: bir bölümde yazar-tarih, başka bir bölümde dipnot düzeni. Tek bir stile bağlı kalmak, hem değerlendirme sürecini hem sonraki yayın aşamasını belirgin biçimde kolaylaştırır. İkinci sık sorun ise ikincil kaynak kullanımıdır; asıl kaynağa ulaşılabiliyorken 'aktaran' üzerinden atıf yapmak hem gereksiz hem risklidir. Yayın hazırlığı aşamasında yanınızdayız. Aşağıdaki dosyalar bilgilendirme amaçlıdır; stil seçimini kesinleştirmeden önce güncel kılavuzu resmî enstitü sayfasından doğrulamanız yerinde olur. Stil sonradan değişirse tüm kaynakçayı yeniden düzenlemek gerekebileceği için erken kontrol zaman kazandırır.

Hacettepe Üniversitesi tez yazımında öne çıkan biçim ölçütleri

Aşağıdaki değerler yukarıdaki kılavuz/şablon dosyasından derlenmiştir; bağlayıcı olan, enstitünün yayımladığı güncel kılavuzdur.

Atıf stili ve kaynakça örnekleri

Aşağıdaki maddeler, bu sayfadan indirdiğiniz belgede atıf ve kaynak gösterimiyle ilgili olarak yer alan kurallardır. Kaynakçanızı kurarken bunları başlangıç ölçütü olarak alabilirsiniz.

• Kaynak gösteriminde Harvard adı geçiyor.
• Kaynaklar yazar soyadına göre sıralanır.
• Dipnot kullanımı için ayrı bir düzenleme var.
• Dipnot yazı boyutu 10 punto.

Metin içerisinde kaynaklara yapılacak atıflar, aşağıda açıklanan iki stilden biri kullanılarak yapılmalıdır.

— Hacettepe Üniversitesi tez yazım belgesinden

Doğru alıntılama ile benzerlik oranını düşürme çabası birbirine karıştırılmamalıdır. Bir cümleyi sözcük sözcük değiştirmek, kaynak gösterilmediği sürece intihal olmaktan çıkmaz; buna karşılık kaynağı açıkça gösterilen uzun bir alıntı sorun oluşturmaz. Ölçüt oranın kendisi değil, fikrin sahibinin görünür olmasıdır. Kılavuzun alıntı ve gönderme kurallarını bu gözle okumak en sağlıklısıdır.

Atıf kurallarının teknik görünen kısmı aslında tek bir amaca hizmet eder: okuyucunun her bilgiyi kaynağına kadar izleyebilmesi. Bu yüzden stil seçiminden çok tutarlılık önemlidir. Tez boyunca aynı düzeni kullanmak, metin içi göndermelerle kaynakça arasındaki birebir karşılığı korumak ve alıntı sınırlarına uymak, değerlendirmede en çok bakılan üç noktadır.

Nasıl uygulanır? İkincil kaynağı zorunlu olmadıkça kullanmayın. Asıl kaynağa ulaşabiliyorsanız doğrudan ona atıf yapmak hem daha doğru hem değerlendirmede daha güvenlidir. Tek bir stile bağlı kalın. Tezin bir bölümünde yazar-tarih, başka bölümünde dipnot düzeni kullanmak, düzeltme listelerinde sıkça karşımıza çıkar. En sık görülen hata, tezin farklı bölümlerinde farklı atıf düzenlerinin karışmasıdır; bu, tek bir okumada bile fark edilir.

Konuyu daha ayrıntılı ele aldığımız yazılar: APA 7 kaynakça üretici ve APA 7 kaynak gösterme.

Şablonu kullanın, sonra makaleye dönüştürün

• Metni boş bir belgeye değil, doğrudan şablonun içine yazın; sonradan aktarmak biçimi bozar.
• Kapak ve onay sayfasındaki bilgileri enstitünün istediği biçimde doldurun.
• Bu adımda atıf stilleri yazımız işinize yarayabilir.
• Ayrıca IMRAD yapısı sayfamıza göz atabilirsiniz.
• Süreçte destek için Makale redaksiyonu sayfamıza bakın; ön görüşme ücretsizdir.

Hacettepe Üniversitesi kılavuzuna göre kaynak gösterimi

Kılavuzun esas aldığı atıf sistemi: Kuruma özgü sistem: numaralı [1] veya yazar-tarih (ve ark.); karma kullanım yasak. Aşağıdaki kurallar ve örnekler doğrudan kılavuzdan alınmıştır; genel bir stil rehberinden değil, bu üniversitenin istediği biçimden hareket eder.

Kılavuzdan: “Metin içerisinde kaynaklara yapılacak atıflar, aşağıda açıklanan iki stilden biri kullanılarak yapılmalıdır. Karma (hem rakam hem de isim kullanılan) kaynak gösterimi kesinlikle kabul edilemez.”

Metin içinde atıf

• Birinci stilde kaynaklar tezde ilk kullanım sırasına göre köşeli parantez içinde numaralandırılır. Örnek: Hayvanlardaki akut aflatoksin zehirlenmesinin doğrudan karaciğeri etkilediği rapor edilmiştir [15].
• İkinci stilde parantez içinde yazar soyadı ve yıl verilir; üç veya daha az yazarlı yayınlarda tüm yazarlar, daha fazlasında ilk yazar ve "ve ark." yazılır. Örnek: (Tang, Guan ve Ding, 2007; Bbosa ve ark., 2013; Trebak ve ark., 2015)
• Yazar ile yıl virgülle, birden çok atıf noktalı virgülle ayrılır; çoklu atıflarda önce basım yılı, sonra alfabetik sıra gözetilir. Örnek: (Nam, Chun ve Choi, 2013; Parlak ve Turner, 2016)
• Aynı yazarın aynı yıla ait yayınları, metinde atıf sırasına göre yıla a, b, c eklenerek ayrılır. Örnek: (Chen ve ark., 2010; Peeters ve ark., 2014; Qui ve ark., 2012a, 2012b)

Kaynakçada tür bazında örnekler

Kılavuzda yer alan örnek künyeler (italik gibi yazı biçimleri PDF’teki gösterime göre uygulanmalıdır):

Kaynakça sıralama düzeni

• Birinci (numaralı) stilde kaynaklar tez metnindeki ilk kullanım sırasına göre listelenir.
• İkinci (yazar-tarih) stilde kaynaklar alfabetik sıralanır; yazarı belli olmayan eserlerde yazar yerine kurum adı yazılır.
• İkinci stilde kaynakların yılı koyu yazılır.

Bu kılavuza göre sık yapılan atıf hataları

1. Aynı tezde hem [3] gibi numaralı hem de (Yazar, Yıl) biçiminde atıf yapmak. — İki stilden birini seçip tüm tezde yalnızca onu kullanın.
   Kılavuzdaki hüküm: “Karma (hem rakam hem de isim kullanılan) kaynak gösterimi kesinlikle kabul edilemez.”
2. Dört ve daha fazla yazarlı yayında "vd." veya "et al." kullanmak ya da tüm yazarları sıralamak. — İlk yazarın soyadından sonra "ve ark." yazın.
   Kılavuzdaki hüküm: “daha fazla yazarlı yayınlarda sadece ilk yazar ve “ve ark.” eki yeterlidir.”
3. Numaralı stilde kaynakçayı alfabetik sıraya dizmek. — Kaynakları metinde ilk kullanıldıkları sıraya göre numaralayın.
   Kılavuzdaki hüküm: “Kaynakların sırası tez metni içerisinde ilk kullanımına bağlı olarak verilmelidir.”
4. İnternet kaynağını erişim tarihi olmadan vermek. — İnternet kaynaklarında erişim tarihini mutlaka yazın.
   Kılavuzdaki hüküm: “İnternetteki adresler zaman içinde değişebildiği için kaynaklar yazılırken erişim tarihi verilmesi zorunludur.”
5. Çoklu atıflarda kaynakları gelişigüzel sıralamak. — Önce basım yılına, sonra alfabetik sıraya göre dizin.
   Kılavuzdaki hüküm: “Çoklu yapılan atıflarda öncelikle basım yıllarına ve sonrasında alfabetik sıralamaya dikkat edilmelidir.”

Pratik notlar

Kılavuzda birden çok atıf biçimine yer verildiği için seçim size ve bilim dalınıza bırakılmış olabilir. Seçtiğiniz sistemi baştan belirleyin; metin içi gönderme ile kaynakça aynı sistemin kurallarını izlemeli. Bölümünüzde yerleşik bir tercih varsa danışmanınız bunu bilecektir — yazıma başlamadan sormak sonradan toplu düzeltmeyi önler.

Zotero, Mendeley ya da EndNote gibi bir kaynak yönetim programı kullanıyorsanız, stil listesinden kılavuzunuza uyan stili seçin. Ancak hazır stiller kuruma özgü farklılıkları (yazar sayısı eşiği, “vd.”/“ve ark.” tercihi, noktalama) her zaman karşılamaz; programın ürettiği kaynakçayı yukarıdaki kılavuz örnekleriyle mutlaka karşılaştırın.

Bu kılavuzun atıf kurallarıyla ilgili ayrıntılı rehberlerimiz: atıf stilleri nelerdir ve APA 7 kaynak gösterme.

Sık sorulan sorular

Resmî kaynak: Hacettepe Üniversitesi — Sosyal Bilimler Enstitüsü. Kendi enstitünüz farklıysa üniversitenin resmî sitesinden ilgili enstitüye ulaşabilirsiniz. Buradaki belgeler kolay erişim için derlenmiştir; bağlayıcı olan, enstitünün yayımladığı güncel kılavuzdur. Bir düzeltme ya da güncelleme için bize bildirin.

Son kontrol: Eylül 2026.