IMRAD, ampirik bilimsel makalelerin büyük çoğunluğunun izlediği standart yapının kısaltmasıdır: Introduction (Giriş), Methods (Yöntem), Results (Bulgular) ve Discussion (Tartışma). Bu yapı keyfi bir kalıp değil; okuru bir araştırmanın mantıksal akışında ilerleten, uluslararası kabul görmüş bir düzendir. Yapıyı tanımak, hem yazımı hem de hakem sürecini kolaylaştırır.
IMRAD neden bu sırada?
IMRAD, bir araştırmanın doğal akışını izler ve her bölüm bir soruyu yanıtlar:
- Giriş: Neden bu çalışma? (Problem ve amaç)
- Yöntem: Nasıl yapıldı? (Süreç ve tekrarlanabilirlik)
- Bulgular: Ne bulundu? (Sonuçlar)
- Tartışma: Bu ne anlama geliyor? (Yorum ve katkı)
Bu dört soruyu ayrı ayrı ve doğru sırada yanıtladığınızda, makaleniz okunabilir ve ikna edici olur.
Bölüm bölüm ne yazılır?
Giriş (Introduction)
Konuyu bağlama oturtur, literatürdeki boşluğu gösterir ve araştırma sorunuzu/amacınızı ortaya koyar. Genelden özele daralan bir yapı izler: geniş çerçeveden başlar, sizin spesifik sorunuzda son bulur.
Yöntem (Methods)
Çalışmanın tekrarlanabilir olmasını sağlar. Katılımcılar/örneklem, veri toplama araçları, işlem ve analiz yöntemi burada açıkça anlatılır. Bir başkası bu bölümü okuyup çalışmayı yeniden yürütebilmelidir. Etik kurul onayı da burada belirtilir.
Bulgular (Results)
Veriyi yorum katmadan, açık tablo ve şekillerle sunar. Buradaki kural: yalnızca sonuçları verin, anlamlarını tartışmaya bırakın. Aynı veriyi hem tabloda hem metinde uzun uzun tekrarlamaktan kaçının.
Tartışma (Discussion)
Bulguların ne anlama geldiğini açıklar: sonuçları literatürle karşılaştırır, beklenmedik bulguları yorumlar, sınırlılıkları dürüstçe belirtir ve gelecekteki araştırmalara öneriler sunar.
Her bölüm hangi soruyu yanıtlar?
| Bölüm | Yanıtladığı soru | Anahtar kural |
|---|---|---|
| Giriş | Neden bu çalışma? | Genelden özele daral, boşluğu göster |
| Yöntem | Nasıl yapıldı? | Tekrarlanabilir olacak kadar açık yaz |
| Bulgular | Ne bulundu? | Yorum katma, yalnızca sonuçları sun |
| Tartışma | Ne anlama geliyor? | Literatürle karşılaştır, sınırlılığı belirt |
IMRAD'ı çevreleyen bölümler
IMRAD çekirdek yapıdır; onu tamamlayan başka parçalar da vardır:
- Başlık ve öz (abstract): Makalenin en çok okunan kısmı. Özün nasıl yazılacağını özet (abstract) nasıl yazılır yazısında bulabilirsiniz.
- Anahtar kelimeler
- Kaynakça
- Bazı dergilerde Sonuç bölümü tartışmadan ayrı verilir.
Sık yapılan hatalar
- Bulgular ile tartışmayı karıştırmak: Sonuçları bulgularda yorumlamak ya da tartışmada yeni bulgu sunmak.
- Yöntemi eksik yazmak: Tekrarlanabilirliği sağlamayacak kadar belirsiz bir yöntem bölümü.
- Girişte her şeyi anlatmak: Girişin literatür taramasına dönüşmesi; giriş odaklı olmalıdır.
- Bulguları önem sırasına göre değil rastgele vermek: Bulguları araştırma sorularının sırasına göre düzenlemek okuru rahatlatır.
Sık sorulan sorular
Her makale IMRAD yapısında mı olmalı?
IMRAD, ampirik (veri toplayan) çalışmalar için standarttır. Derleme makaleleri, kuramsal yazılar ve bazı nitel çalışmalar farklı yapılar izleyebilir. Yine de hedef derginin yazım kılavuzu her zaman belirleyicidir.
Bulgular ile Tartışma bölümü birleştirilebilir mi?
Bazı dergiler "Bulgular ve Tartışma" bölümünü birlikte kabul eder. Yine de mantıksal ayrım korunmalıdır: önce sonucu yorumsuz verip hemen ardından yorumlamak; bulgu ile yorumu birbirine karıştırmamak gerekir.
IMRAD bölümlerini hangi sırayla yazmalıyım?
Yayında sıra I-M-R-D'dir, ama yazarken çoğu araştırmacı önce Yöntem ve Bulguları (elde somut veri varken), sonra Giriş ve Tartışmayı yazar. Öz (abstract) ise genellikle en sona bırakılır.
Etik kurul onayı hangi bölümde belirtilir?
Etik kurul onayı Yöntem bölümünde, katılımcılar ve veri toplama süreci anlatılırken belirtilir. İnsan katılımcılı çalışmalarda bu bilgi çoğu dergi için zorunludur.
Yapı, iyi bir makalenin yarısıdır
IMRAD'ı doğru uygulamak, dağınık bir metni okunabilir bir makaleye dönüştürür. Makale yazımının bütününü akademik makale nasıl yazılır rehberinde bulabilirsiniz. Metninizin yapı, dil ve biçim açısından güçlenmesi için makale redaksiyonu hizmetimizden yararlanabilir, sorularınız için iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu içerik Tez Akademisi editör ekibi tarafından gözden geçirilmiştir. Son güncelleme: .
Bu yazıda bir hata mı fark ettiniz? Bize bildirin.
Yorumlar
Bu yazıya henüz yorum yapılmamış.