DOI Nedir?

Bir web bağlantısına tıkladığınızda bazen "sayfa bulunamadı" hatasıyla karşılaşırsınız; çünkü internet adresleri zamanla değişir ya da kaybolur. Peki akademik bir makaleye verilen bağlantı hiç bozulmasa? İşte DOI, tam olarak bunu sağlar: bir akademik çalışmaya verilen, kalıcı ve asla değişmeyen bir dijital kimlik. Bu yazı, DOI'nin ne olduğunu ve neden önemli olduğunu açıklıyor.

DOI ne demek?

DOI, "Digital Object Identifier" (Dijital Nesne Tanımlayıcı) ifadesinin kısaltmasıdır. Bir makaleye, kitap bölümüne ya da veri setine atanan, o çalışmaya özgü benzersiz bir karakter dizisidir. Örneğin 10.xxxx/xxxxx biçiminde görünür. Bu numara, çalışmanın internetteki adresi değişse bile onu bulmayı garanti eder; çünkü DOI her zaman çalışmanın güncel konumuna yönlendirir.

DOI ne işe yarar?

DOI'nin sağladığı temel yararlar şunlardır:

• Kalıcı bağlantı: İnternet adresleri değişir, ama DOI değişmez. Bir DOI'ye tıklayan kişi, yıllar sonra bile makaleye ulaşır.
• Kolay ve güvenilir erişim: DOI'yi bir tarayıcıya girmek ya da doi.org üzerinden aramak, doğrudan çalışmaya götürür.
• Doğru atıf: Bir kaynağı kesin biçimde tanımlar; aynı başlıkta birçok çalışma olsa bile DOI karışıklığı önler.
• İzlenebilirlik: Atıf sayımı ve akademik veri tabanları, çalışmaları DOI üzerinden birbirine bağlar.

Atıfta DOI kullanımı

Modern atıf stilleri, bir kaynağın DOI'si varsa onu kaynakçada göstermeyi ister. Örneğin APA 7 ve pek çok güncel stil, künyenin sonuna DOI'yi bir bağlantı biçiminde ekler. Kural basittir: bir kaynağın DOI'si varsa, onu kaynakçada belirtin. Bu, okurun kaynağa en güvenilir biçimde ulaşmasını sağlar. Farklı stillerin DOI'yi nasıl gösterdiğini atıf stilleri nelerdir yazımızda ele alıyoruz.

DOI'yi nereden bulursunuz?

Bir makalenin DOI'si genellikle şu yerlerde bulunur:

• Makalenin ilk sayfasında ya da künye bilgilerinde.
• Derginin makale sayfasında.
• Akademik veri tabanlarında (kayıt bilgilerinde).
• Kaynak yönetim programları, bir kaynağı içe aktardığında DOI'yi de otomatik çeker.

Her kaynağın DOI'si var mı?

Hayır. DOI çoğunlukla dergi makaleleri ve modern akademik yayınlar için atanır. Eski yayınların, bazı kitapların, raporların ya da web sayfalarının DOI'si olmayabilir. Bir kaynağın DOI'si yoksa, atıf stilinizin bu durum için öngördüğü biçimi (örneğin erişim bağlantısı) kullanırsınız. Yani "DOI yoksa panik yok"; sadece stilinizin alternatif kuralını uygularsınız.

DOI kendi çalışmanız için de önemlidir

Kendi makaleniz yayımlandığında ona bir DOI atanır. Bu DOI'yi öz geçmişinizde, akademik profillerinizde ve çalışmanızı paylaştığınız her yerde kullanın. Böylece başkaları çalışmanıza kalıcı ve güvenilir biçimde ulaşır ve doğru atıf yapar. DOI, çalışmanızın dijital dünyadaki kalıcı adresidir.

Küçük bir numara, büyük güvence

DOI, akademik yayıncılığın görünmez ama vazgeçilmez bir parçasıdır; kaynakların kaybolmamasını ve doğru gösterilmesini sağlar. Metninizin kaynak gösterimini ve DOI kullanımını akademik standarda uygun hâle getirmek için makale redaksiyonu hizmetimizden yararlanabilir, sorularınız için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.