Bingöl Üniversitesi Tez Yazım Kılavuzu 2026 — Atıf ve Kaynakça Kuralları

Bir tezin akademik değeri kadar, kaynak gösterimindeki tutarlılığı da değerlendirmeye girer. Metin içi göndermelerin biçimi, kaynakçanın sıralanışı ve doğrudan alıntı sınırları enstitü kılavuzunda tanımlıdır ve bölümler arasında farklılaşabilir. Bingöl Üniversitesi tezlerinde geçerli resmî yazım belgelerine bu sayfadan ulaşabilirsiniz. İndirdiğiniz dosyada yazı tipi Times New Roman gibi ölçütler tanımlı. Aşağıda dosyadan çıkarabildiğimiz genel biçim ölçütlerini ve devamında atıf ile kaynakçaya ilişkin kuralları bulacaksınız. Bu kuralları baştan doğru kurmanın ikinci bir faydası var: tezini ileride makaleye dönüştürmek isteyen bir araştırmacı, kaynakçası düzenli bir metinle çok daha az uğraşır. Dergi biçimine geçiş, tutarlı bir kaynak listesiyle başladığında birkaç saatlik işe iner; dağınık bir listeyle ise haftalara yayılabilir. Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, tez boyunca iki farklı stilin karışmasıdır: bir bölümde yazar-tarih düzeni, başka bölümde dipnot. Kaynak yönetimi ve yayın hazırlığında yanınızdayız. Aşağıdaki dosyalar bilgilendirme amaçlıdır; stil seçimini kesinleştirmeden önce güncel kılavuzu resmî enstitü sayfasından doğrulamanız yerinde olur. Stil sonradan değişirse tüm kaynakçayı yeniden düzenlemek gerekebileceği için erken kontrol zaman kazandırır.

Bingöl Üniversitesi tez yazımında öne çıkan biçim ölçütleri

Aşağıdaki değerler yukarıdaki kılavuz/şablon dosyasından derlenmiştir; bağlayıcı olan, enstitünün yayımladığı güncel kılavuzdur.

Atıf stili ve kaynakça örnekleri

Aşağıdaki maddeler, bu sayfadan indirdiğiniz belgede atıf ve kaynak gösterimiyle ilgili olarak yer alan kurallardır. Kaynakçanızı kurarken bunları başlangıç ölçütü olarak alabilirsiniz.

• Kılavuzda geçen atıf/kaynak stili: APA, IEEE.
• Metin içinde kaynak gösterme kuralı ayrı başlıkta ele alınmış.
• Yazar sayısına göre kısaltma kuralı belirtilmiş.
• Kaynaklar yazar soyadına göre sıralanır.
• Dipnotların nasıl verileceği kılavuzda ele alınmış.
• Dipnotlarda 9 punto kullanılır.

Bu bilgiler kesinlikle tez yazarı tarafından doğaçlama olarak yazılmalı, herhangi bir alıntı yapılmamalıdır.

— Bingöl Üniversitesi tez yazım belgesinden

Doğru alıntılama ile benzerlik oranını düşürme çabası birbirine karıştırılmamalıdır. Bir cümleyi sözcük sözcük değiştirmek, kaynak gösterilmediği sürece intihal olmaktan çıkmaz; buna karşılık kaynağı açıkça gösterilen uzun bir alıntı sorun oluşturmaz. Ölçüt oranın kendisi değil, fikrin sahibinin görünür olmasıdır. Kılavuzun alıntı ve gönderme kurallarını bu gözle okumak en sağlıklısıdır.

Atıf kurallarının teknik görünen kısmı aslında tek bir amaca hizmet eder: okuyucunun her bilgiyi kaynağına kadar izleyebilmesi. Bu yüzden stil seçiminden çok tutarlılık önemlidir. Tez boyunca aynı düzeni kullanmak, metin içi göndermelerle kaynakça arasındaki birebir karşılığı korumak ve alıntı sınırlarına uymak, değerlendirmede en çok bakılan üç noktadır.

Nasıl uygulanır? İkincil kaynağı zorunlu olmadıkça kullanmayın. Asıl kaynağa ulaşabiliyorsanız doğrudan ona atıf yapmak hem daha doğru hem değerlendirmede daha güvenlidir. Tek bir stile bağlı kalın. Tezin bir bölümünde yazar-tarih, başka bölümünde dipnot düzeni kullanmak, düzeltme listelerinde sıkça karşımıza çıkar. En sık görülen hata, tezin farklı bölümlerinde farklı atıf düzenlerinin karışmasıdır; bu, tek bir okumada bile fark edilir.

Konuyu daha ayrıntılı ele aldığımız yazılar: APA 7 kaynakça üretici ve APA 7 kaynak gösterme.

Şablonu kullanın, sonra makaleye dönüştürün

• Metni boş bir belgeye değil, doğrudan şablonun içine yazın; sonradan aktarmak biçimi bozar.
• Kapak ve onay sayfasındaki bilgileri enstitünün istediği biçimde doldurun.
• Bu adımda atıf stilleri yazımız işinize yarayabilir.
• Ayrıca IMRAD yapısı sayfamıza göz atabilirsiniz.
• Süreçte destek için Makale redaksiyonu sayfamıza bakın; ön görüşme ücretsizdir.

Bingöl Üniversitesi kılavuzuna göre kaynak gösterimi

Kılavuzun esas aldığı atıf sistemi: IEEE (numaralı) veya APA (soyadı-yıl); Fen Bilimleri alanında IEEE önerilir. Aşağıdaki kurallar ve örnekler doğrudan kılavuzdan alınmıştır; genel bir stil rehberinden değil, bu üniversitenin istediği biçimden hareket eder.

Kılavuzdan: “Tezlerde kaynak gösterimi için IEEE veya APA standartlarından biri esas alınmalıdır.”

Metin içinde atıf

• Numara ya da Soyadı-Yıl yöntemlerinden birini seçmeli ve tezin tamamında aynı yöntemi kullanmalısınız.
• Numara sisteminde kaynaklar ilk değinme sırasına göre [1]'den başlayarak numaralanır ve köşeli parantez içinde verilir; ardışık numaralar kısa çizgiyle birleştirilir. Örnek: Işığın, dalga özelliklerine sahip enerji paketlerinden oluştuğu öne sürülmüştür [1].
• Soyadı-Yıl sisteminde soyadından sonra virgül konur; iki yazarlı eserlerde soyadları "ve" ile bağlanır, ikiden fazla yazarda "vd." kullanılır. Aynı parantezdeki birden çok atıf noktalı virgülle ayrılır. Örnek: (Voter ve Chen, 1987; Mishin vd, 2001; Kazanç ve Özgen, 2008a; Çelik vd, 2013b)
• Aynı yazarın aynı yıldaki eserleri yıldan sonra a, b, c harfleriyle ayrılır; farklı yıllardaki eserleri eskiden yeniye sıralanır.
• Özgün esere ulaşılamamışsa önce özgün esere, ardından parantez içinde onu aktaran yazara değinilir. Örnek: Wendl'e (2012) göre, ısı iletimi üç farklı şekilde meydana gelir (Kahraman, 2018).
• Yazarı belli olmayan internet kaynaklarına URL-1, URL-2 gibi sıra numarasıyla atıf yapılır; yazarı belliyse Soyadı-Yıl kullanılır.

Kaynakçada tür bazında örnekler

Kılavuzda yer alan örnek künyeler (italik gibi yazı biçimleri PDF’teki gösterime göre uygulanmalıdır):

Kılavuzda web / elektronik kaynak, rapor / kurum yayını için ayrı bir örnek verilmiyor; bu türlerde kılavuzdaki genel kuralı uygulayın ve emin olamadığınız durumda enstitünüze danışın.

Kaynakça sıralama düzeni

• Numara sisteminde kaynaklar [1]'den başlayarak artan numara sırasıyla; Soyadı-Yıl sisteminde ise ilk yazarın soyadına göre alfabetik ve numarasız sıralanır.
• Kaynaklar sol kenardan 1 cm içeriden, iki yana yaslı, 10 punto ve 1,25 satır aralığıyla yazılır; numara sisteminde künye 1,25 cm asılı girintiyle başlar.
• Her kaynaktan sonra 6 nk boşluk bırakılır.

Bu kılavuza göre sık yapılan atıf hataları

1. Tezin bir bölümünde numaralı, başka bölümünde soyadı-yıl sistemini kullanmak. — Tek bir yöntem seçin ve tezin tamamında uygulayın.
   Kılavuzdaki hüküm: “Seçilen format tez boyunca tutarlı bir şekilde uygulanmalıdır.”
2. Soyadı-yıl sisteminde kaynakçaya liste numarası vermek. — Kaynakları ilk yazarın soyadına göre alfabetik ve numarasız sıralayın.
   Kılavuzdaki hüküm: “Soyadı-Yıl Sisteminde ise kaynaklar liste numarası bulundurmaz”
3. İkiden fazla yazarlı eserlerde "et al." veya "ve ark." kullanmak. — İlk yazarın soyadından sonra "vd." yazın.
   Kılavuzdaki hüküm: “İkiden fazla yazarlı eserler kaynak gösterildiğinde, ilk yazarın soyadından sonra “ve diğerleri” anlamına gelen “vd.” kısaltması kullanılmalıdır.”
4. Atıf yönetim programının ürettiği künyeleri kontrol etmeden kaynakçaya aktarmak. — Mendeley, Zotero veya EndNote kullansanız da künyelerin kılavuzdaki yazım ve noktalama kurallarına uygunluğunu son kez kendiniz kontrol edin.
   Kılavuzdaki hüküm: “Atıf düzenleme programları kullanılsa dahi, künyelerin bu kılavuzdaki yazım ve noktalama kurallarına uygunluğu yazarlarca son kez kontrol edilmelidir.”
5. Yazarı belli olmayan bir web sayfasına site adı veya "Anonim" ile atıf yapmak. — Metin içinde URL-1, URL-2 gibi sıra numarası kullanın.
   Kılavuzdaki hüküm: “Yazarı belli olmayan internet kaynaklarına atıf yapılması durumunda; metin içinde URL-sıra numarası (URL-1, URL-2, URL-3 gibi) şeklinde atıf yapılmalıdır.”

Pratik notlar

Bu kılavuz birden fazla sisteme izin veriyor ya da alana göre farklı sistem öngörüyor. Böyle durumlarda en önemli kural tutarlılıktır: tezin tamamında tek bir sistem seçin, bunu danışmanınızla netleştirin ve metin içi göndermelerle kaynakçayı aynı sisteme göre yazın. İki sistemin karışması, biçim denetiminde düzeltme istenmesine yol açabilir.

Zotero, Mendeley ya da EndNote gibi bir kaynak yönetim programı kullanıyorsanız, stil listesinden kılavuzunuza uyan stili seçin. Ancak hazır stiller kuruma özgü farklılıkları (yazar sayısı eşiği, “vd.”/“ve ark.” tercihi, noktalama) her zaman karşılamaz; programın ürettiği kaynakçayı yukarıdaki kılavuz örnekleriyle mutlaka karşılaştırın.

Bu kılavuzun atıf kurallarıyla ilgili ayrıntılı rehberlerimiz: ikincil kaynak gösterme: “aktaran” nasıl yazılır ve atıf stilleri nelerdir.

Sık sorulan sorular

Resmî kaynak: Bingöl Üniversitesi — Fen Bilimleri Enstitüsü. Kendi enstitünüz farklıysa üniversitenin resmî sitesinden ilgili enstitüye ulaşabilirsiniz. Buradaki belgeler kolay erişim için derlenmiştir; bağlayıcı olan, enstitünün yayımladığı güncel kılavuzdur. Bir düzeltme ya da güncelleme için bize bildirin.

Son kontrol: Eylül 2026.