Marmara Üniversitesi Tez Yazım Kılavuzu 2026 — Atıf ve Kaynakça Kuralları

Tez yazımında biçim ile içerik ayrı işler gibi görünse de, kaynak gösterimi ikisinin kesiştiği yerdir: hangi bilginin kime ait olduğunu gösterme biçiminiz, metnin akademik güvenilirliğini doğrudan belirler. Marmara Üniversitesi için geçerli resmî belgeleri buradan indirebilirsiniz. İndirdiğiniz dosyada yazı tipi Times New Roman, ana metin 12 punto, satır aralığı 1,5 satır gibi ölçütler tanımlı. Sayfanın devamında dosyadan çıkarılan temel biçim ölçütleri ve atıf/kaynakça kuralları yer alıyor. Belgede bulunmayan hiçbir kuralı listeye eklemedik. Doğrudan alıntı sınırlarına, ikincil kaynak gösterimine ve çok yazarlı çalışmaların kısaltmasına baştan dikkat etmek, savunma sonrası düzeltme listesini belirgin biçimde kısaltır. Bir noktayı özellikle vurgulayalım: benzerlik oranını düşürmek amacıyla cümleleri sözcük sözcük değiştirmek, kaynak gösterilmediği sürece doğru alıntılama sayılmaz. Doğru yol, fikrin sahibini açıkça göstermektir. Tezinizi makaleye dönüştürme aşamasında da aynı düzen size zaman kazandırır. Sayfadaki belgeler kolay erişim için derlenmiştir; kaynakçanızı kesinleştirmeden önce sayfanın sonundaki resmî enstitü bağlantısından güncel sürümü doğrulayın. Kılavuzlar dönem başlarında güncellenebildiği için, teslim tarihine yakın bir kontrol yerinde olur.

Marmara Üniversitesi tez yazımında öne çıkan biçim ölçütleri

Aşağıdaki değerler yukarıdaki kılavuz/şablon dosyasından derlenmiştir; bağlayıcı olan, enstitünün yayımladığı güncel kılavuzdur.

Atıf stili ve kaynakça örnekleri

Aşağıdaki maddeler, bu sayfadan indirdiğiniz belgede atıf ve kaynak gösterimiyle ilgili olarak yer alan kurallardır. Kaynakçanızı kurarken bunları başlangıç ölçütü olarak alabilirsiniz.

• Kaynak gösteriminde APA, Chicago, MLA adı geçiyor.
• Belgede APA 6 sürümü anılıyor.
• Metin içinde kaynak gösterme kuralı ayrı başlıkta ele alınmış.
• Çok yazarlı kaynaklarda “vd./et al.” kullanımı düzenlenmiş.
• 40 kelimeden uzun doğrudan alıntılar blok alıntı olarak yazılır.
• İkincil kaynak (aktaran) gösterimi için kural var.
• Kaynakça alfabetik sırada düzenlenir.
• DOI numarası kaynak künyesinde yer alır.

Tarih Eğitimi, Türkçe Eğitimi, Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi gibi alanlarda tercihe bağlı olarak MLA gibi standartlar kullanılabilir. - Metin içinde gönderme yapılmış/anılmış her eser kaynakçada belirtilmelidir.

— Marmara Üniversitesi tez yazım belgesinden

Kaynakçayı elle tutmak, kısa metinlerde mümkün olsa da tez ölçeğinde hataya açıktır. Stil değiştiğinde ya da yeni bir kaynak eklendiğinde tüm listenin yeniden düzenlenmesi gerekir. Bir kaynak yönetim programı bu işi üstlenir; siz yalnızca künyelerin doğruluğunu denetlersiniz. Programın ürettiği çıktıyı da körü körüne kabul etmemek gerekir, çünkü eksik girilen bir yıl ya da yanlış yazılmış bir soyadı otomatik olarak düzelmez.

Atıf kurallarının teknik görünen kısmı aslında tek bir amaca hizmet eder: okuyucunun her bilgiyi kaynağına kadar izleyebilmesi. Bu yüzden stil seçiminden çok tutarlılık önemlidir. Tez boyunca aynı düzeni kullanmak, metin içi göndermelerle kaynakça arasındaki birebir karşılığı korumak ve alıntı sınırlarına uymak, değerlendirmede en çok bakılan üç noktadır.

Nasıl uygulanır? Tek bir stile bağlı kalın. Tezin bir bölümünde yazar-tarih, başka bölümünde dipnot düzeni kullanmak, düzeltme listelerinde sıkça karşımıza çıkar. İkincil kaynağı zorunlu olmadıkça kullanmayın. Asıl kaynağa ulaşabiliyorsanız doğrudan ona atıf yapmak hem daha doğru hem değerlendirmede daha güvenlidir. En sık görülen hata, tezin farklı bölümlerinde farklı atıf düzenlerinin karışmasıdır; bu, tek bir okumada bile fark edilir.

Konuyu daha ayrıntılı ele aldığımız yazılar: IMRAD yapısı ve atıf stilleri.

Şablonu kullanın, sonra makaleye dönüştürün

• Metni boş bir belgeye değil, doğrudan şablonun içine yazın; sonradan aktarmak biçimi bozar.
• Kapak ve onay sayfasındaki bilgileri enstitünün istediği biçimde doldurun.
• Bu adımda APA 7 kaynak gösterme yazımız işinize yarayabilir.
• Ayrıca APA 7 kaynakça üretici sayfamıza göz atabilirsiniz.
• Süreçte destek için Makale redaksiyonu sayfamıza bakın; ön görüşme ücretsizdir.

Marmara Üniversitesi kılavuzuna göre kaynak gösterimi

Kılavuzun esas aldığı atıf sistemi: APA (son sürüm; kılavuz örnekleri APA 6'ya göre); bazı alanlarda danışman onayıyla MLA. Aşağıdaki kurallar ve örnekler doğrudan kılavuzdan alınmıştır; genel bir stil rehberinden değil, bu üniversitenin istediği biçimden hareket eder.

Kılavuzdan: “Kaynakça gösterimi APA son sürüme uygun olarak yapılmalıdır. Ancak araştırma alanına uygun olarak tez danışmanı/ana bilim dalının onayıyla APA standartlarında esneklik sağlanabilir.”

Metin içinde atıf

• Üç-beş yazarlı eserde ilk atıfta tüm yazarları, sonrakilerde ilk yazar + "vd." yazın; altı ve daha fazla yazarda ilk atıftan itibaren "vd." kullanın. Örnek: (Sadıkoğlu vd., 2004)
• Belirli bir sayfadan alıntıda sayfa numarasını "s." ile ekleyin; esere genel göndermede soyadı ve yıl yeterlidir. Örnek: (Atak, 2018, s. 25)
• İkincil kaynaktan aktarımda "...'dan aktaran" kalıbını kullanın; kaynakçaya yalnızca aktaran eseri yazın. Örnek: Sancar’dan aktaran Koç
• Aynı yazarın aynı yıldaki eserlerini yılın yanına harf ekleyerek ayırın. Örnek: (Karaca, 2008a) ve (Karaca, 2008b)
• 40 sözcükten uzun alıntıları içeriden, tek satır aralığıyla, 10 punto, italiksiz ve tırnaksız yazın.
• Kişisel görüşmeleri metin içinde gösterin ama kaynakçaya yazmayın. Örnek: (Martin Jay, kişisel görüşme, 21 Nisan 2003)

Kaynakçada tür bazında örnekler

Kılavuzda yer alan örnek künyeler (italik gibi yazı biçimleri PDF’teki gösterime göre uygulanmalıdır):

Kaynakça sıralama düzeni

• Kaynakçayı ilk yazarın soyadına göre, sonraki harfleri de dikkate alarak alfabetik sıralayın.
• Kaynakçayı 1,5 satır aralığıyla, 0,5 cm içeri girintili yazın; kitap ve dergi adlarını italik yapın.
• Aynı yazarın eserlerini eskiden yeniye sıralayın; aynı yıldakileri harfle ayırın.
• Kaynakçayı yeni bir sayfada "Kaynakça" başlığıyla başlatın.

Bu kılavuza göre sık yapılan atıf hataları

1. Görüşme metinlerini, e-postaları veya okuyucunun ulaşamayacağı belgeleri kaynakçaya eklemek. — Bunları yalnızca metin içinde gösterin; kaynakçaya yazmayın.
   Kılavuzdaki hüküm: “Ancak görüşme metinleri, e-mailler tartışma gruplarında oluşan mesajlar, okuyucunun ulaşamayacağı türden belge ve bilgiler kaynakçada gösterilmemelidir.”
2. İkincil aktarımda ulaşılamayan özgün eseri (ör. Sancar) kaynakçaya yazmak. — Kaynakçaya yalnızca aktaran eseri (Koç, 2009) tam künyesiyle yazın.
   Kılavuzdaki hüküm: “Bu durumda Kaynakça bölümünde “Koç, 2009” bütün künye bilgileri ile yer alır, Sancar’ın kaynağına yer verilmez.”
3. 40 sözcükten uzun alıntıyı tırnak içinde veya italik yazmak. — Uzun alıntıyı içeriden, 10 punto, tek satır aralıklı, italiksiz ve tırnaksız verin.
   Kılavuzdaki hüküm: “Metinde yapılan 40 sözcükten uzun alıntılar; içeriden, tek satır aralığı verilerek, ana metinden daha küçük bir puntoyla (10 punto), italik olmadan, tırnaksız yazılır.”
4. İngilizce kaynakta altı yazardan sonra "vd." yazmak. — İngilizce kaynakta 6. yazardan sonra "et al." kullanın.
   Kılavuzdaki hüküm: “İngilizce kaynak yazarken 6. yazarın isminden sonra ve diğerleri anlamında et al. kullanılmalıdır.”

Pratik notlar

Bu kılavuzun izlediği yazar-tarih mantığında göndermeler kısa tutulur, bilginin tamamı kaynakçaya bırakılır. Metin içinde soyadı-yıl ikilisi, kaynakçada ise eksiksiz künye bulunur. Teslimden önce göndermeleri kaynakçayla tek tek eşleştirmek, yazım yanlışı ya da yıl uyuşmazlığı gibi küçük ama sık rastlanan sorunları yakalamanın en kolay yoludur.

Zotero, Mendeley ya da EndNote gibi bir kaynak yönetim programı kullanıyorsanız, stil listesinden kılavuzunuza uyan stili seçin. Ancak hazır stiller kuruma özgü farklılıkları (yazar sayısı eşiği, “vd.”/“ve ark.” tercihi, noktalama) her zaman karşılamaz; programın ürettiği kaynakçayı yukarıdaki kılavuz örnekleriyle mutlaka karşılaştırın.

Bu kılavuzun atıf kurallarıyla ilgili ayrıntılı rehberlerimiz: ikincil kaynak gösterme: “aktaran” nasıl yazılır ve atıf stilleri nelerdir.

Sık sorulan sorular

Resmî kaynak: Marmara Üniversitesi — Sosyal Bilimler Enstitüsü. Kendi enstitünüz farklıysa üniversitenin resmî sitesinden ilgili enstitüye ulaşabilirsiniz. Buradaki belgeler kolay erişim için derlenmiştir; bağlayıcı olan, enstitünün yayımladığı güncel kılavuzdur. Bir düzeltme ya da güncelleme için bize bildirin.

Son kontrol: Eylül 2026.