Akademik dünyada isim benzerliği gerçek bir sorundur. Aynı ada sahip iki araştırmacının yayınları karışabilir, bir kişinin çalışmaları farklı isim yazımları yüzünden dağılabilir. ORCID, tam da bu sorunu çözmek için geliştirilmiş, her araştırmacıya özel ve kalıcı bir dijital kimliktir. Üstelik alması ücretsiz ve birkaç dakika sürer. Bu yazı, ORCID'in ne işe yaradığını ve nasıl alınacağını anlatıyor.
ORCID nedir?
ORCID (Open Researcher and Contributor ID), her araştırmacıya atanan 16 haneli benzersiz bir numaradır. Bu numara sizi diğer tüm araştırmacılardan ayırır; adınız nasıl yazılırsa yazılsın, çalışmalarınız bu tek kimlik altında toplanır. Bir tür "akademik kimlik numarası" gibi düşünebilirsiniz: kalıcıdır, size aittir ve kurum değiştirseniz de sizinle kalır.
Neden gerekli?
ORCID'in sağladığı başlıca yararlar şunlardır:
- İsim karışıklığını önler: Aynı adı taşıyan araştırmacıların çalışmalarının karışmasını engeller.
- Yayınlarınızı tek çatıda toplar: Farklı dergilerde, farklı isim yazımlarıyla çıkan çalışmalarınızı tek profilde birleştirir.
- Dergiler ve fon kuruluşları ister: Pek çok dergi, makale gönderiminde ORCID zorunlu tutar. TR Dizin gibi ulusal dizinler de yazar kimliği için ORCID'i önemser.
- Süreçleri hızlandırır: Makale gönderimi ve öz geçmiş güncelleme gibi işlemlerde bilgileri otomatik aktarır.
Kısacası ORCID, artık akademik hayatın standart bir parçasıdır.
Adım adım nasıl alınır?
ORCID almak oldukça basittir ve ücretsizdir:
- orcid.org adresine gidin ve kayıt (register) sayfasını açın.
- Ad, soyad ve e-posta bilgilerinizi girin. Mümkünse kurumsal e-postanızı kullanın; ileride kurumsal doğrulama kolaylaşır.
- Bir parola belirleyin ve gizlilik/görünürlük tercihlerinizi seçin.
- E-postanızı doğrulayın. Gelen bağlantıya tıklayınca kimliğiniz aktifleşir.
- 16 haneli ORCID numaranız oluşur. Artık bu numarayı makalelerinizde ve akademik profillerinizde kullanabilirsiniz.
Kayıttan sonra profilinizi zenginleştirin: eğitim, kurum, yayın ve araştırma bilgilerinizi ekleyin. Profil ne kadar dolu olursa, kimliğiniz o kadar işlevsel olur.
ORCID ne sağlar?
| Yarar | Ne işe yarar? |
|---|---|
| Benzersiz kimlik | İsim benzerliğinden doğan karışıklığı önler |
| Yayın birleştirme | Farklı isim yazımlarındaki çalışmaları tek profilde toplar |
| Gönderim zorunluluğu | Birçok dergi ve fon kuruluşu ORCID ister |
| Otomasyon | Öz geçmiş ve gönderim bilgilerini otomatik aktarır |
| Taşınabilirlik | Kurum değişse de kimlik sizinle kalır |
Profili güncel tutmak
ORCID'i bir kez alıp unutmak yerine, düzenli güncelleyin. Yeni bir makaleniz yayımlandığında ORCID profilinize ekleyin; birçok dergi ve veri tabanı bunu otomatik yapmanıza da izin verir. Güncel bir ORCID profili, akademik görünürlüğünüzü doğrudan artırır ve h-indeksi gibi ölçütlerin doğru hesaplanmasına yardımcı olur.
Sık yapılan hatalar
- Birden fazla ORCID oluşturmak: Yanlışlıkla ikinci bir kimlik açmak yayınlarınızı böler; kimlik tektir ve kalıcıdır.
- Profili boş bırakmak: Yalnızca numara almak yetmez; kurum, eğitim ve yayın bilgisi girilmeyen profil işlevsizdir.
- Yalnızca kurumsal e-postayla kaydolup mezun olunca erişimi kaybetmek: Kişisel bir yedek e-posta da eklemek erişimi güvenceye alır.
- Yeni yayınları eklememek: Güncellenmeyen profil, görünürlük ve doğru atıf açısından değerini yitirir.
Sık sorulan sorular
ORCID ücretli mi?
Hayır. Bireysel araştırmacılar için ORCID almak ve kullanmak ücretsizdir. Kayıt birkaç dakika sürer; sizden herhangi bir ödeme istenmez.
Yanlışlıkla iki ORCID oluşturdum, ne yapmalıyım?
Bir araştırmacının tek bir ORCID'i olmalıdır. Yinelenen kayıtları birleştirmek/kaldırmak için ORCID hesap ayarlarındaki ilgili seçenekleri kullanabilir veya ORCID desteğine başvurabilirsiniz. Yayınlarınızı tek kimlik altında tutmak önemlidir.
Öğrenciyken ORCID almalı mıyım?
Evet, erken almak avantajlıdır. İlk yayınınızdan (bildiri, makale) itibaren aynı kimliği kullanmak, kariyeriniz boyunca çalışmalarınızın dağılmadan tek profilde toplanmasını sağlar.
ORCID numaram yayınlarımı otomatik toplar mı?
Kısmen. Birçok dergi ve veri tabanı, gönderim sırasında ORCID'inizi bağladığınızda yayını profilinize ekleyebilir. Yine de otomasyon her kaynakta çalışmayabilir; profili düzenli kontrol edip eksik çalışmaları elle eklemek en sağlıklısıdır.
Küçük bir adım, büyük kolaylık
ORCID almak, akademik kariyerinizin en kolay ama en getirili adımlarından biridir. Birkaç dakikanızı ayırıp kimliğinizi oluşturun; sonraki her makale gönderiminde işinizi kolaylaştıracaktır. Makale yazımının bütününü akademik makale nasıl yazılır rehberimizde, akademik etki ölçütlerini h-indeksi nedir yazımızda bulabilirsiniz. Yayın sürecinizin her aşamasında destek almak için makale yayın danışmanlığı hizmetimize göz atabilir, iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu içerik Tez Akademisi editör ekibi tarafından gözden geçirilmiştir. Son güncelleme: .
Bu yazıda bir hata mı fark ettiniz? Bize bildirin.
Yorumlar
Bu yazıya henüz yorum yapılmamış.