İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Tez Yazım Kılavuzu 2026 — Atıf ve Kaynakça Kuralları

Tez yazımında biçim ile içerik ayrı işler gibi görünse de, kaynak gösterimi ikisinin kesiştiği yerdir: hangi bilginin kime ait olduğunu gösterme biçiminiz, metnin akademik güvenilirliğini doğrudan belirler. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi için geçerli resmî belgeleri buradan indirebilirsiniz. İndirdiğiniz dosyada yazı tipi Times New Roman, ana metin 12 punto, satır aralığı 1,5 satır gibi ölçütler tanımlı. Sayfanın devamında dosyadan çıkarılan temel biçim ölçütleri ve atıf/kaynakça kuralları yer alıyor. Belgede bulunmayan hiçbir kuralı listeye eklemedik. Doğrudan alıntı sınırlarına, ikincil kaynak gösterimine ve çok yazarlı çalışmaların kısaltmasına baştan dikkat etmek, savunma sonrası düzeltme listesini belirgin biçimde kısaltır. Bir noktayı özellikle vurgulayalım: benzerlik oranını düşürmek amacıyla cümleleri sözcük sözcük değiştirmek, kaynak gösterilmediği sürece doğru alıntılama sayılmaz. Doğru yol, fikrin sahibini açıkça göstermektir. Tezinizi makaleye dönüştürme aşamasında da aynı düzen size zaman kazandırır. Aşağıdaki dosyalar bilgilendirme amaçlıdır; stil seçimini kesinleştirmeden önce güncel kılavuzu resmî enstitü sayfasından doğrulamanız yerinde olur. Stil sonradan değişirse tüm kaynakçayı yeniden düzenlemek gerekebileceği için erken kontrol zaman kazandırır.

İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi tez yazımında öne çıkan biçim ölçütleri

Aşağıdaki değerler yukarıdaki kılavuz/şablon dosyasından derlenmiştir; bağlayıcı olan, enstitünün yayımladığı güncel kılavuzdur.

Atıf stili ve kaynakça örnekleri

Aşağıdaki maddeler, bu sayfadan indirdiğiniz belgede atıf ve kaynak gösterimiyle ilgili olarak yer alan kurallardır. Kaynakçanızı kurarken bunları başlangıç ölçütü olarak alabilirsiniz.

• Kaynak gösteriminde APA, Chicago adı geçiyor.
• Sürüm olarak APA 6’ye gönderme yapılıyor.
• Metin içinde kaynak gösterme kuralı ayrı başlıkta ele alınmış.
• Çok yazarlı kaynaklarda “vd./et al.” kullanımı düzenlenmiş.
• İkincil kaynak (aktaran) gösterimi için kural var.
• Kaynaklar yazar soyadına göre sıralanır.
• Dipnot kullanımı için ayrı bir düzenleme var.
• Dipnot yazı boyutu 11 punto.

Enstitüye bir bütün olarak teslim edilen tezler bu programda kaynakçası, direkt alıntıları ve 5 kelimeye kadar sınırlı tekil benzeşimleri filtrelenerek taranmaktadır.

— İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi tez yazım belgesinden

Doğru alıntılama ile benzerlik oranını düşürme çabası birbirine karıştırılmamalıdır. Bir cümleyi sözcük sözcük değiştirmek, kaynak gösterilmediği sürece intihal olmaktan çıkmaz; buna karşılık kaynağı açıkça gösterilen uzun bir alıntı sorun oluşturmaz. Ölçüt oranın kendisi değil, fikrin sahibinin görünür olmasıdır. Kılavuzun alıntı ve gönderme kurallarını bu gözle okumak en sağlıklısıdır.

Kaynakçayı elle tutmak, kısa metinlerde mümkün olsa da tez ölçeğinde hataya açıktır. Stil değiştiğinde ya da yeni bir kaynak eklendiğinde tüm listenin yeniden düzenlenmesi gerekir. Bir kaynak yönetim programı bu işi üstlenir; siz yalnızca künyelerin doğruluğunu denetlersiniz. Programın ürettiği çıktıyı da körü körüne kabul etmemek gerekir, çünkü eksik girilen bir yıl ya da yanlış yazılmış bir soyadı otomatik olarak düzelmez.

Nasıl uygulanır? Teslimden önce metindeki her göndermenin kaynakçada, kaynakçadaki her künyenin de metinde karşılığı olduğunu doğrulayın; bu tek kontrol en sık görülen eksikliği kapatır. Kaynakçayı tez boyunca elle tutmayın; bir kaynak yönetim programı kullanmak, stil değiştiğinde tüm listeyi yeniden yazma zorunluluğunu ortadan kaldırır. En sık görülen hata, tezin farklı bölümlerinde farklı atıf düzenlerinin karışmasıdır; bu, tek bir okumada bile fark edilir.

Konuyu daha ayrıntılı ele aldığımız yazılar: kaynak yönetim programları ve tezi makaleye dönüştürme.

Şablonu kullanın, sonra makaleye dönüştürün

• Metni boş bir belgeye değil, doğrudan şablonun içine yazın; sonradan aktarmak biçimi bozar.
• Kapak ve onay sayfasındaki bilgileri enstitünün istediği biçimde doldurun.
• Bu adımda özet ve abstract nasıl yazılır yazımız işinize yarayabilir.
• Ayrıca intihal ve doğru alıntılama sayfamıza göz atabilirsiniz.
• Süreçte destek için Makale redaksiyonu sayfamıza bakın; ön görüşme ücretsizdir.

İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi kılavuzuna göre kaynak gösterimi

Kılavuzun esas aldığı atıf sistemi: Seçmeli: Chicago 15 (dipnotlu, uyarlanmış) veya APA 6 (parantez içi, uyarlanmış). Aşağıdaki kurallar ve örnekler doğrudan kılavuzdan alınmıştır; genel bir stil rehberinden değil, bu üniversitenin istediği biçimden hareket eder.

Kılavuzdan: “Tezlerde kullanılan kaynaklara referans verme ve kaynakça oluşturma konusunda kılavuzumuzda iki yöntemden birinin tercih edilmesi gerekmektedir. Bunlardan biri Chicago 15 “dipnot” stilidir (Bknz. 5. Bölüm). Diğeri de American Psyhology Association (APA) tarafından kullanılan “parantez” içinde atıf yapma stilidir”

Metin içinde atıf

• Parantezli sistemde yazar soyadı, yıl ve sayfayı verin; yıl ile sayfa arasına iki nokta üst üste koyun. Örnek: Söz konusu çalışma ilkokul öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeyleri ile mesleki değerleri arasındaki ilişkinin incelendiği deneysel bir araştırmadır (Özkan, 2010: 52).
• İki yazarlı eserlerde her atıfta iki yazarı da yazın; dört ve daha fazla yazarlı eserlerde ilk yazar + “vd.” kullanın. Örnek: (Adams, vd., 1998: 28)
• Aynı esere araya başka kaynak girmeden peş peşe atıf yaptığınızda parantez içinde “A.g.e.” ve sayfa numarası kullanın. Örnek: (A.g.e.: 34)
• Aynı parantezdeki birden fazla kaynağı alfabetik sırayla verip noktalı virgülle ayırın. Örnek: (Bal, 2002: 12; Çetin, 2016: 2; Kamil, 1988: 56; Yıldırım ve Kılıç, 1990)
• Dipnotlu sistemde ilk atıfta tam künyeyi verin; hemen ardından gelen tekrarlarda “A.g.e.”, araya başka kaynak girmişse yazar soyadı + kısa eser adı + sayfa yazın. Örnek: Özdener, Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, 47.
• Dipnotlu sistemde üçten fazla yazarlı eserlerde ilk yazarın adı soyadından sonra “vd.” (yabancı eserlerde “et al.”) yazın. Örnek: Turgay Geçen, vd., Portföy Yönetiminde Yeni Yaklaşımlar, 2. bs. (Yalova: Finans Kitabevi, 2005), 44.

Kaynakçada tür bazında örnekler

Kılavuzda yer alan örnek künyeler (italik gibi yazı biçimleri PDF’teki gösterime göre uygulanmalıdır):

Kaynakça sıralama düzeni

• Kaynakçayı yazar soyadına göre alfabetik sıralayın; aynı yazarın eserlerini eskiden yeniye dizin.
• Tek yazarlı eser, aynı yazarın ortak yazarlı eserinden önce gelir.
• Kaynaklar arasında 1,5 boşluk bırakın, alta kayan satırları 1 cm içeriden başlatın.
• Aynı yazarın ikinci ve sonraki eserlerinde yazar adı yerine yedi kısa çizgi koyun.

Bu kılavuza göre sık yapılan atıf hataları

1. Tezin bir bölümünde dipnotlu, başka bölümünde parantezli sistem kullanmak. — İki stilden birini seçip tüm atıfları ve kaynakçayı baştan sona o stile göre yazın.
   Kılavuzdaki hüküm: “Ancak tüm atıfların ve kaynakçanın baştan sona tercih edilen stile göre yazılması gerekir.”
2. Parantez içi atıfta yıl ile sayfa arasına virgül ve “s.” koymak, ör. (Özkan, 2010, s. 52). — Kılavuzun biçimiyle yazın: (Özkan, 2010: 52).
   Kılavuzdaki hüküm: “(Hodgetts, 2012: 7)”
3. Metinde kullanılmayan kaynakları kaynakçaya eklemek. — Kaynakçaya yalnızca metinde kullandığınız kaynakları yazın.
   Kılavuzdaki hüküm: “Metin içinde kullanılmayan kaynakların Kaynakçada yer alması bilimsel etik kurallara aykırıdır.”
4. Dipnotlu sistemde aynı kaynağa her atıfta tam künyeyi tekrar yazmak. — Hemen ardından gelen tekrarlarda “A.g.e.”, araya başka kaynak girmişse soyadı + kısa ad + sayfa kullanın.
   Kılavuzdaki hüküm: “Aynı kaynaklara yeniden yapılan atıflarda ayrıntılı kaynak bilgileri tekrar dipnotta gösterilmez.”

Pratik notlar

Bu kılavuz tek bir stille sınırlı değil; alanınıza ya da tercihinize göre farklı biçimler kabul ediyor. Esneklik, tutarlılık yükümlülüğünü artırır: aynı tezde bir kaynağı yazar-tarihle, bir başkasını dipnotla göstermek kabul görmez. Hangi sistemi seçtiğinizi en başta netleştirip bütün tezde onu uygulayın.

Zotero, Mendeley ya da EndNote gibi bir kaynak yönetim programı kullanıyorsanız, stil listesinden kılavuzunuza uyan stili seçin. Ancak hazır stiller kuruma özgü farklılıkları (yazar sayısı eşiği, “vd.”/“ve ark.” tercihi, noktalama) her zaman karşılamaz; programın ürettiği kaynakçayı yukarıdaki kılavuz örnekleriyle mutlaka karşılaştırın.

Bu kılavuzun atıf kurallarıyla ilgili ayrıntılı rehberlerimiz: dipnotlu atıf nasıl yapılır ve atıf stilleri nelerdir.

Sık sorulan sorular

Resmî kaynak: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi — Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Kendi enstitünüz farklıysa üniversitenin resmî sitesinden ilgili enstitüye ulaşabilirsiniz. Buradaki belgeler kolay erişim için derlenmiştir; bağlayıcı olan, enstitünün yayımladığı güncel kılavuzdur. Bir düzeltme ya da güncelleme için bize bildirin.

Son kontrol: Eylül 2026.