Bir makaleyi bitirmek, işin yalnızca yarısıdır; diğer yarısı onu doğru dergiye, doğru biçimde ulaştırmaktır. Gönderme sürecini bilmeden yapılan başvurular çoğu zaman içeriğe hiç bakılmadan, biçim ya da kapsam uyuşmazlığı yüzünden geri çevrilir. Bu yazı, bir makalenin dergiye gönderilmesinden karara kadar geçen yolu adım adım anlatıyor.
1. Doğru dergiyi seçmek
Süreç, makaleyi yazmadan önce başlar aslında: hedef dergiyi baştan belirlemek, makalenin kapsamını ve uzunluğunu ona göre kurmanızı sağlar. Dergi seçerken üç şeye bakın: kapsam (dergi sizin alanınızda mı yayın yapıyor), dizin (SCI/SSCI, Scopus, TR Dizin gibi indekslerde mi) ve itibar (yağmacı dergi olup olmadığı). Alanınızdaki güncel makalelerin hangi dergilerde çıktığını taramak, en pratik başlangıçtır. Türkçe yayınlar için DergiPark ve TR Dizin iyi bir tarama noktasıdır.
Yağmacı (predatory) dergilerden kaçınmak kritik önemdedir; bu konuyu ayrıntılı ele aldığımız yağmacı dergi nasıl anlaşılır yazımıza göz atın.
2. Dergi yazım kurallarına uymak
Her derginin bir "yazarlara bilgi" (author guidelines) sayfası vardır. Kelime sınırı, kaynak stili, tablo/şekil biçimi, özet uzunluğu ve bölüm yapısı burada tanımlıdır. Makaleyi göndermeden önce bu kurallara birebir uydurun; editörler, kurallara uymayan makaleleri değerlendirmeye almadan iade edebilir. Başlığın da bu aşamada gözden geçirilmesi gerekir — makale başlığı nasıl seçilir yazımız yardımcı olabilir.
3. Kapak mektubu (cover letter)
Kapak mektubu, editöre makalenizi tanıtan kısa bir yazıdır: çalışmanın özgün katkısını, derginin kapsamına neden uyduğunu ve etik beyanları içerir. İyi bir kapak mektubu, editörün ilk izlenimini belirler. Örnek bir yapı için cover letter örneği yazımıza bakabilirsiniz.
4. Sistemden gönderim (submission)
Çoğu dergi, gönderimi çevrim içi bir sistem üzerinden (DergiPark, editör panelleri ya da ScholarOne gibi) alır. Bu aşamada dosyaları ayrı ayrı yüklersiniz: ana metin, kapak sayfası, tablolar/şekiller, kapak mektubu ve varsa etik kurul belgesi. Birçok dergi, kör hakemlik için yazar bilgisi içermeyen bir ana metin ister; adınızı yalnızca kapak sayfasında bırakın.
5. Editör ve hakem değerlendirmesi
Gönderimden sonra makale önce editör ön incelemesinden geçer. Editör, makaleyi doğrudan reddedebilir (desk reject) ya da hakemlere gönderebilir. Hakemler (genellikle iki veya daha fazla), makaleyi bağımsız değerlendirir ve editöre bir öneri sunar. Bu süreç dergiye göre haftalardan aylara kadar sürebilir.
Karar türleri
Değerlendirme sonunda editör bir karar bildirir. Olası kararlar ve anlamları:
| Karar | Ne anlama gelir? |
|---|---|
| Kabul (accept) | Makale yayına kabul edildi; çoğu zaman küçük dizgi düzeltmeleriyle. |
| Küçük revizyon (minor) | Sınırlı düzeltmeler istenir; kabul olasılığı yüksektir. |
| Büyük revizyon (major) | Önemli değişiklikler istenir; makale yeniden hakeme gidebilir. |
| Ret + yeniden gönderim | Bu haliyle reddedilir ama köklü revizyonla yeni başvuru teşvik edilir. |
| Ret (reject) | Makale bu dergide yayımlanmayacaktır; başka dergiye yönelmek gerekir. |
Revizyon istendiğinde hakem yorumlarına nasıl yanıt vereceğinizi hakem yorumlarına cevap yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Sık yapılan hatalar
- Kapsam uyuşmazlığı: Makaleyi, alanına uymayan bir dergiye göndermek. En sık desk reject nedeni budur.
- Kurallara uymamak: Kaynak stili ve biçim kurallarını atlamak; editöre "özensiz" izlenimi verir.
- Aynı anda birden çok dergiye göndermek: Etik dışıdır ve tespit edilirse tüm başvuruları geçersiz kılar.
- Kör hakemlik için anonimleştirmemek: Ana metinde yazar adını bırakmak.
Sıkça sorulan sorular
Bir makaleyi aynı anda kaç dergiye gönderebilirim?
Yalnızca bir dergiye. Aynı makaleyi eşzamanlı olarak birden çok dergiye göndermek (çoklu gönderim) yayın etiğine aykırıdır. Bir dergiden ret aldıktan sonra başka bir dergiye gönderebilirsiniz.
Desk reject ne demektir?
Editörün, makaleyi hakemlere göndermeden reddetmesidir. Genellikle kapsam uyuşmazlığı, düşük özgünlük ya da biçim kurallarına uymama nedeniyle olur; hızlı gelir ve içeriğe dair ayrıntılı geri bildirim içermez.
Hakem değerlendirmesi ne kadar sürer?
Dergiye ve alana göre değişir; birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilir. Derginin ortalama süresi çoğu zaman dergi sayfasında belirtilir. Uzun süre yanıt gelmezse editöre kibar bir hatırlatma yazılabilir.
Makalenizin dil, biçim ve yayın hazırlığında yanınızda olmamızı isterseniz makale redaksiyonu hizmetimize ve iletişim sayfamıza göz atabilirsiniz; ön görüşme ücretsizdir. Yazarlık sürecine dahil olmayız.
Bu içerik Tez Akademisi editör ekibi tarafından gözden geçirilmiştir.
Bu yazıda bir hata mı fark ettiniz? Bize bildirin.
Yorumlar
Bu yazıya henüz yorum yapılmamış.