Türkçe akademik yayın yapan herkesin karşılaştığı bir isimdir TR Dizin. Ulusal düzeyde bir derginin saygınlığının önemli göstergelerinden biridir. Bu yazı, TR Dizin'in ne olduğunu, hangi ölçütlerle çalıştığını ve akademik değerlendirmedeki yerini sade biçimde açıklıyor.
TR Dizin nedir?
TR Dizin, TÜBİTAK ULAKBİM tarafından yürütülen, Türkiye'nin ulusal akademik veri tabanı ve dizinidir. Belirli nitelik ölçütlerini karşılayan hakemli dergileri kapsamına alır ve bu dergilerdeki yayınları taranabilir kılar. Amacı, ulusal akademik yayıncılıkta belirli bir kalite standardını desteklemek ve bu yayınlara erişimi kolaylaştırmaktır.
Bir dergi TR Dizin'e nasıl girer?
TR Dizin'e kabul edilmek isteyen dergiler, düzenli olarak yenilenen bir dizi ölçütü karşılamak zorundadır. Bu ölçütler genel olarak şu başlıklarda toplanır:
- Yayın etiği: Etik kurul, intihal denetimi ve etik ilkelere ilişkin açık politikalar.
- Hakem süreci: Çift kör hakemlik gibi ciddi ve şeffaf bir değerlendirme.
- Yayın düzenliliği: Derginin zamanında ve düzenli yayımlanması.
- Biçimsel standartlar: Künye bilgileri, DOI, ORCID ve yapılandırılmış öz gibi teknik ölçütler.
Bu ölçütler zaman içinde güncellendiği için, güncel gereklilikler her zaman ULAKBİM'in resmî TR Dizin ölçütlerinden takip edilmelidir.
TR Dizin ölçüt başlıkları
| Ölçüt başlığı | Neyi güvence altına alır? |
|---|---|
| Yayın etiği | Etik kurul, intihal denetimi, açık politika |
| Hakem süreci | Çift kör, şeffaf değerlendirme |
| Yayın düzenliliği | Zamanında ve sürekli yayım |
| Biçimsel standart | Künye, DOI, ORCID, yapılandırılmış öz |
TR Dizin neden önemli?
- Ulusal saygınlık göstergesi: Bir derginin TR Dizin'de taranması, ulusal düzeyde belirli bir kaliteyi karşıladığının işaretidir.
- Akademik değerlendirmelerde ölçüt: Atama, yükseltme ve doçentlik gibi süreçlerde TR Dizin yayınları dikkate alınır; dizinler arası hiyerarşiyi SCI, SSCI, Scopus farkı yazımızda ele alıyoruz.
- Güvenilir kaynak seçimi: Literatür taraması yaparken TR Dizin, güvenilir Türkçe kaynaklara ulaşmanın iyi bir yoludur.
Uluslararası dizinlerle ilişkisi
TR Dizin ulusal bir dizindir; SCI-E, SSCI veya Scopus gibi uluslararası dizinlerin yerine geçmez, onları tamamlar. Genel değerlendirmede uluslararası dizinlerdeki yayınlar daha yüksek değer taşırken, TR Dizin özellikle Türkçe yayınlar ve ulusal literatür açısından önemli bir yer tutar.
Yağmacı dergilerden ayırın
TR Dizin'de tarandığını iddia eden ama aslında taranmayan dergilere karşı dikkatli olun. Bir derginin gerçekten TR Dizin kapsamında olup olmadığını, TR Dizin'in kendi resmî dergi listesinden doğrulayabilirsiniz. Şüpheli dergileri tanımak için yağmacı dergi nasıl anlaşılır yazımızdaki kontrol listesine bakabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Dergi beyanına güvenmek: "TR Dizin'de taranıyor" iddiasını resmî listeden doğrulamamak.
- TR Dizin'i uluslararası dizinlerle eşit saymak: TR Dizin ulusaldır; uluslararası dizinleri tamamlar, yerine geçmez.
- Güncel olmayan ölçütlere bakmak: Ölçütler yenilenir; her zaman ULAKBİM'in güncel gerekliliklerini esas almak gerekir.
- Yalnızca dizine bakıp derginin uygunluğunu ihmal etmek: Derginin kapsamı çalışmanıza uymuyorsa dizin tek başına yetmez.
Sık sorulan sorular
TR Dizin ile uluslararası dizinler arasındaki fark nedir?
TR Dizin, TÜBİTAK ULAKBİM'in yürüttüğü ulusal bir dizindir ve özellikle Türkçe hakemli dergileri kapsar. SCI-E, SSCI, Scopus gibi uluslararası dizinler daha geniş kapsamlı ve genel değerlendirmede daha yüksek ağırlıklıdır. TR Dizin bunların yerine geçmez, ulusal düzeyde tamamlar.
Bir derginin TR Dizin'de olup olmadığını nasıl doğrularım?
Derginin kendi sitesindeki iddiaya değil, TR Dizin'in resmî dergi listesine bakın. Yağmacı dergiler yanıltıcı beyanlarda bulunabildiği için doğrulama her zaman kaynağın resmî listesinden yapılmalıdır.
TR Dizin yayını doçentlikte sayılır mı?
Atama, yükseltme ve doçentlik gibi değerlendirmelerde TR Dizin yayınları dikkate alınır; ancak ağırlıkları uluslararası dizin yayınlarından farklı olabilir. Kesin ölçütler için başvurduğunuz değerlendirmenin (ör. ÜAK) güncel kriterlerini esas alın.
TR Dizin ölçütleri sabit mi?
Hayır, ölçütler dönemsel olarak güncellenir (etik, hakemlik, biçim başlıklarında). Bu yüzden bir dergiye gönderim yapmadan ya da ölçütleri değerlendirmeden önce ULAKBİM'in yayımladığı güncel TR Dizin ölçütlerine bakmak gerekir.
Özet
- TR Dizin, TÜBİTAK ULAKBİM'in yürüttüğü ulusal akademik dizindir.
- Belirli etik, hakemlik ve biçim ölçütlerini karşılayan hakemli dergileri kapsar.
- Ulusal düzeyde saygın bir ölçüttür; uluslararası dizinleri tamamlar.
- Dergi iddialarını her zaman resmî listeden doğrulayın.
Çalışmanıza uygun ve güvenilir bir dergi seçme sürecinde destek almak isterseniz makale redaksiyonu hizmetimize göz atabilir, sorularınız için iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu içerik Tez Akademisi editör ekibi tarafından gözden geçirilmiştir. Son güncelleme: .
Bu yazıda bir hata mı fark ettiniz? Bize bildirin.
Yorumlar
Bu yazıya henüz yorum yapılmamış.