Adıyaman Üniversitesi Tez Yazım Kılavuzu 2026 — Atıf ve Kaynakça Kuralları

Bir tezin akademik değeri kadar, kaynak gösterimindeki tutarlılığı da değerlendirmeye girer. Metin içi göndermelerin biçimi, kaynakçanın sıralanışı ve doğrudan alıntı sınırları enstitü kılavuzunda tanımlıdır ve bölümler arasında farklılaşabilir. Adıyaman Üniversitesi tezlerinde geçerli resmî yazım belgelerine bu sayfadan ulaşabilirsiniz. İndirdiğiniz dosyada yazı tipi Times New Roman, satır aralığı 1,5 satır gibi ölçütler tanımlı. Aşağıda dosyadan çıkarabildiğimiz genel biçim ölçütlerini ve devamında atıf ile kaynakçaya ilişkin kuralları bulacaksınız. Bu kuralları baştan doğru kurmanın ikinci bir faydası var: tezini ileride makaleye dönüştürmek isteyen bir araştırmacı, kaynakçası düzenli bir metinle çok daha az uğraşır. Dergi biçimine geçiş, tutarlı bir kaynak listesiyle başladığında birkaç saatlik işe iner; dağınık bir listeyle ise haftalara yayılabilir. Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, tez boyunca iki farklı stilin karışmasıdır: bir bölümde yazar-tarih düzeni, başka bölümde dipnot. Kaynak yönetimi ve yayın hazırlığında yanınızdayız. Aşağıdaki dosyalar bilgilendirme amaçlıdır; stil seçimini kesinleştirmeden önce güncel kılavuzu resmî enstitü sayfasından doğrulamanız yerinde olur. Stil sonradan değişirse tüm kaynakçayı yeniden düzenlemek gerekebileceği için erken kontrol zaman kazandırır.

Adıyaman Üniversitesi tez yazımında öne çıkan biçim ölçütleri

Aşağıdaki değerler yukarıdaki kılavuz/şablon dosyasından derlenmiştir; bağlayıcı olan, enstitünün yayımladığı güncel kılavuzdur.

Atıf stili ve kaynakça örnekleri

Aşağıdaki maddeler, bu sayfadan indirdiğiniz belgede atıf ve kaynak gösterimiyle ilgili olarak yer alan kurallardır. Kaynakçanızı kurarken bunları başlangıç ölçütü olarak alabilirsiniz.

• Kılavuzda geçen atıf/kaynak stili: APA, Chicago, MLA.
• Metin içi gönderme biçimi ayrıca tanımlanmış.
• Çok yazarlı kaynaklarda “vd./et al.” kullanımı düzenlenmiş.
• Dolaylı kaynak kullanımı ayrıca düzenlenmiş.
• Kaynakça alfabetik sırada düzenlenir.
• Dipnotların nasıl verileceği kılavuzda ele alınmış.
• Dipnotlarda 10 punto kullanılır.

Tablolar/Çizelgeler ile Şekiller ve Görseller Metinde ilgili tablo/çizelge ile şekil ve görselden önce atıfta bulunulmalıdır.

— Adıyaman Üniversitesi tez yazım belgesinden

Kaynakçayı elle tutmak, kısa metinlerde mümkün olsa da tez ölçeğinde hataya açıktır. Stil değiştiğinde ya da yeni bir kaynak eklendiğinde tüm listenin yeniden düzenlenmesi gerekir. Bir kaynak yönetim programı bu işi üstlenir; siz yalnızca künyelerin doğruluğunu denetlersiniz. Programın ürettiği çıktıyı da körü körüne kabul etmemek gerekir, çünkü eksik girilen bir yıl ya da yanlış yazılmış bir soyadı otomatik olarak düzelmez.

Atıf kurallarının teknik görünen kısmı aslında tek bir amaca hizmet eder: okuyucunun her bilgiyi kaynağına kadar izleyebilmesi. Bu yüzden stil seçiminden çok tutarlılık önemlidir. Tez boyunca aynı düzeni kullanmak, metin içi göndermelerle kaynakça arasındaki birebir karşılığı korumak ve alıntı sınırlarına uymak, değerlendirmede en çok bakılan üç noktadır.

Nasıl uygulanır? Kaynakçayı tez boyunca elle tutmayın; bir kaynak yönetim programı kullanmak, stil değiştiğinde tüm listeyi yeniden yazma zorunluluğunu ortadan kaldırır. Teslimden önce metindeki her göndermenin kaynakçada, kaynakçadaki her künyenin de metinde karşılığı olduğunu doğrulayın; bu tek kontrol en sık görülen eksikliği kapatır. En sık görülen hata, tezin farklı bölümlerinde farklı atıf düzenlerinin karışmasıdır; bu, tek bir okumada bile fark edilir.

Konuyu daha ayrıntılı ele aldığımız yazılar: intihal ve doğru alıntılama ve özet ve abstract nasıl yazılır.

Şablonu kullanın, sonra makaleye dönüştürün

• Metni boş bir belgeye değil, doğrudan şablonun içine yazın; sonradan aktarmak biçimi bozar.
• Kapak ve onay sayfasındaki bilgileri enstitünün istediği biçimde doldurun.
• Bu adımda tezi makaleye dönüştürme yazımız işinize yarayabilir.
• Ayrıca kaynak yönetim programları sayfamıza göz atabilirsiniz.
• Süreçte destek için Makale redaksiyonu sayfamıza bakın; ön görüşme ücretsizdir.

Adıyaman Üniversitesi kılavuzuna göre kaynak gösterimi

Kılavuzun esas aldığı atıf sistemi: Seçmeli: dipnotlu sistem (kılavuzda MLA olarak adlandırılır), APA yazar-tarih veya numaralı sistem; gerekirse İSNAD. Aşağıdaki kurallar ve örnekler doğrudan kılavuzdan alınmıştır; genel bir stil rehberinden değil, bu üniversitenin istediği biçimden hareket eder.

Kılavuzdan: “Bu nedenle Adıyaman Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Tez Yazım Kılavuzunda tek bir sisteme uymaya zorlamak yerine, yaygın kullanılan üç sistemden herhangi birinin tercih edilebileceğini kabul etmiş ve bu tercihi danışman ve tez sahibine bırakmıştır.”

Metin içinde atıf

• APA yönteminde alıntıdan sonra parantez içinde yazarın soyadını, basım yılını ve iki nokta üst üsteden sonra sayfa numarasını verin. Örnek: (Eroğlu, 1996: 26)
• İki yazarlı eserde soyadları "ve" ile bağlanır; üç yazarlı eserde üç soyadı da yazılır; üçten fazla yazarlı eserde ilk yazarın soyadından sonra "vd." kullanılır. Örnek: (İhsanoğlu vd. 2008: 133)
• Aynı yazarın aynı yıla ait birden fazla eserini yılın yanına a, b, c harfleri ekleyerek ayırın. Örnek: (Gillespie, 1997a: 25), (Gillespie, 1997b: 58)
• Orijinal kaynağa ulaşamadığınız aktarmalarda "Akt." ile gösterim yapın; yine de orijinal kaynağı kullanmak tercih edilir. Örnek: (Altan, 2006: 40; Akt. Çelik, 2009:15)
• Dipnotlu sistemde aynı kaynağa ikinci kez atıfta a.g.e. ve a.g.m. kısaltmalarını kullanmayın; yazarın soyadı, cilt ve sayfa yeterlidir. Örnek: Ayan, II, s. 55.
• Numaralı sistemde atıfı köşeli parantez içinde rakamla yapın; numaralar kaynakların tezde ilk veriliş sırasına göre ilerler. Örnek: [1, 3-8]

Kaynakçada tür bazında örnekler

Kılavuzda yer alan örnek künyeler (italik gibi yazı biçimleri PDF’teki gösterime göre uygulanmalıdır):

Kaynakça sıralama düzeni

• Dipnotlu ve metin içi (APA) yöntemlerde kaynakça alfabetik sıralanır; girinti verilmez ve kaynaklar arasında birer satır boşluk bırakılır.
• Numaralı sistemde kaynaklar numara sırasına göre listelenir.
• Alfabetik sıralamada ilk yazarın soyadının baş harfi esas alınır.
• Kaynakça başlığı sayfa ortasına büyük harflerle ve kalın yazılır; bölüm numarası verilmez.

Bu kılavuza göre sık yapılan atıf hataları

1. Dipnotlarda aynı kaynağa tekrar atıfta "a.g.e." veya "a.g.m." yazmak. — İkinci atıfta yazarın soyadı, cilt ve sayfa numarasını yazın (ör. Ayan, II, s. 55.).
   Kılavuzdaki hüküm: “Bu yöntemde aynı kaynağa ikinci kez atıf yapıldığında a.g.e. (adı geçen eser) ve a.g.m. (adı geçen makale) şeklindeki kısaltmalar kullanılmamalıdır.”
2. Kaynakçada dergi adını kısaltmak. — Dergi adını kısaltmadan, tam olarak yazın.
   Kılavuzdaki hüküm: “Kaynak listesinde dergi adı verilirken kesinlikle kısaltma yapılmamalıdır.”
3. Kaynakçada asılı girinti kullanmak ve kaynakları boşluksuz art arda yazmak. — Girinti vermeyin ve her kaynak arasında bir satır boşluk bırakın.
   Kılavuzdaki hüküm: “Ayrıca Kaynaklar yazılırken girinti verilmemeli ve kaynaklar arasında birer satır boşluk bırakılmalıdır.”
4. Tezin bir bölümünde dipnot, başka bölümünde metin içi atıf kullanmak. — Seçtiğiniz atıf sistemini tez boyunca tutarlı biçimde kullanın.
   Kılavuzdaki hüküm: “Tez yazımında bu yöntemlerden tercih edilen atıf sistemi tez boyunca kullanılmalıdır.”
5. Metin içinde İngilizce kaynaklar için yazarlar arasına "and" yazmak. — Metin içinde her iki dilde de "ve" kullanın; "and" yalnızca kaynak listesindeki İngilizce makalelerde son iki yazar arasında yer alır.
   Kılavuzdaki hüküm: “Kaynak listesinde İngilizce makalelerde son iki yazar arasına “and” Türkçe makalelerde “ve” konulmalıdır. Ancak metin içinde verilirken her ikisinde de “ve” kullanılmalıdır.”

Pratik notlar

Bu kılavuz birden fazla sisteme izin veriyor ya da alana göre farklı sistem öngörüyor. Böyle durumlarda en önemli kural tutarlılıktır: tezin tamamında tek bir sistem seçin, bunu danışmanınızla netleştirin ve metin içi göndermelerle kaynakçayı aynı sisteme göre yazın. İki sistemin karışması, biçim denetiminde düzeltme istenmesine yol açabilir.

Zotero, Mendeley ya da EndNote gibi bir kaynak yönetim programı kullanıyorsanız, stil listesinden kılavuzunuza uyan stili seçin. Ancak hazır stiller kuruma özgü farklılıkları (yazar sayısı eşiği, “vd.”/“ve ark.” tercihi, noktalama) her zaman karşılamaz; programın ürettiği kaynakçayı yukarıdaki kılavuz örnekleriyle mutlaka karşılaştırın.

Bu kılavuzun atıf kurallarıyla ilgili ayrıntılı rehberlerimiz: ISNAD atıf sistemi nasıl kullanılır, ikincil kaynak gösterme: “aktaran” nasıl yazılır ve dipnotlu atıf nasıl yapılır.

Sık sorulan sorular

Resmî kaynak: Adıyaman Üniversitesi — Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Kendi enstitünüz farklıysa üniversitenin resmî sitesinden ilgili enstitüye ulaşabilirsiniz. Buradaki belgeler kolay erişim için derlenmiştir; bağlayıcı olan, enstitünün yayımladığı güncel kılavuzdur. Bir düzeltme ya da güncelleme için bize bildirin.

Son kontrol: Eylül 2026.