Atatürk Üniversitesi Tez Yazım Kılavuzu 2026 — Atıf ve Kaynakça Kuralları

Bir tezi okunabilir kılan şey yalnızca dili değil, kaynaklarıyla kurduğu ilişkinin netliğidir. Metin içi göndermeler ile kaynakça arasındaki birebir uyum, değerlendirme sırasında ilk bakılan noktalardandır. Atatürk Üniversitesi tezlerinde geçerli belgelere bu sayfadan ulaşabilirsiniz. İndirdiğiniz dosyada yazı tipi Times New Roman, ana metin 12 punto, satır aralığı 1,5 satır gibi ölçütler tanımlı. Aşağıda genel biçim ölçütlerinin tablosu ve atıf ile kaynakçaya dair kurallar bulunuyor; tümü indirdiğiniz dosyadan derlenmiştir. Pratik bir kontrol önerisi: teslimden önce metinde geçen her göndermenin kaynakçada, kaynakçadaki her künyenin de metinde karşılığı olduğunu tek tek doğrulayın. Bu tek adım, düzeltme listelerinde en sık görülen eksikliği ortadan kaldırır. İkinci öneri, kaynakçayı en baştan bir kaynak yönetim programıyla tutmaktır; stil değiştiğinde yüzlerce künyeyi elle düzeltmek zorunda kalmazsınız. Tezini makaleye dönüştürmeyi planlayanlar için bu düzen, dergi biçimine geçişi birkaç saatlik işe indirir. Yayın sürecinde de yanınızdayız. Atıf düzenini son hâline getirmeden önce sayfanın sonundaki resmî bağlantıdan kılavuzun güncel sürümünü kontrol edin; bağlayıcı olan enstitünün metnidir. Bölümünüze özel bir stil tercihi olup olmadığını danışmanınıza sormanız da işinizi kolaylaştırır.

Atatürk Üniversitesi tez yazımında öne çıkan biçim ölçütleri

Aşağıdaki değerler yukarıdaki kılavuz/şablon dosyasından derlenmiştir; bağlayıcı olan, enstitünün yayımladığı güncel kılavuzdur.

Atıf stili ve kaynakça örnekleri

Aşağıdaki maddeler, bu sayfadan indirdiğiniz belgede atıf ve kaynak gösterimiyle ilgili olarak yer alan kurallardır. Kaynakçanızı kurarken bunları başlangıç ölçütü olarak alabilirsiniz.

• Kaynak gösteriminde APA, Chicago adı geçiyor.
• Sürüm olarak APA 7’ye gönderme yapılıyor.
• Metin içinde kaynak gösterme kuralı ayrı başlıkta ele alınmış.
• Yazar sayısına göre kısaltma kuralı belirtilmiş.
• Uzun alıntılar için 40 kelime eşiği belirtilmiş.
• İkincil kaynak (aktaran) gösterimi için kural var.
• Kaynakça alfabetik sırada düzenlenir.
• Dipnotların nasıl verileceği kılavuzda ele alınmış.
• Dipnot yazı boyutu 10 punto.

Bu tez yazım kılavuzunda belirtilmeyen diğer hususlar için APA7 kılavuzuna, İSNAD2 atıf sistemi yazım kılavuzuna ve Türk Dil Kurumu Yazım Kılavuzu’na başvurulmalıdır.

— Atatürk Üniversitesi tez yazım belgesinden

Kaynakçayı elle tutmak, kısa metinlerde mümkün olsa da tez ölçeğinde hataya açıktır. Stil değiştiğinde ya da yeni bir kaynak eklendiğinde tüm listenin yeniden düzenlenmesi gerekir. Bir kaynak yönetim programı bu işi üstlenir; siz yalnızca künyelerin doğruluğunu denetlersiniz. Programın ürettiği çıktıyı da körü körüne kabul etmemek gerekir, çünkü eksik girilen bir yıl ya da yanlış yazılmış bir soyadı otomatik olarak düzelmez.

Doğru alıntılama ile benzerlik oranını düşürme çabası birbirine karıştırılmamalıdır. Bir cümleyi sözcük sözcük değiştirmek, kaynak gösterilmediği sürece intihal olmaktan çıkmaz; buna karşılık kaynağı açıkça gösterilen uzun bir alıntı sorun oluşturmaz. Ölçüt oranın kendisi değil, fikrin sahibinin görünür olmasıdır. Kılavuzun alıntı ve gönderme kurallarını bu gözle okumak en sağlıklısıdır.

Nasıl uygulanır? Teslimden önce metindeki her göndermenin kaynakçada, kaynakçadaki her künyenin de metinde karşılığı olduğunu doğrulayın; bu tek kontrol en sık görülen eksikliği kapatır. Kaynakçayı tez boyunca elle tutmayın; bir kaynak yönetim programı kullanmak, stil değiştiğinde tüm listeyi yeniden yazma zorunluluğunu ortadan kaldırır. En sık görülen hata, tezin farklı bölümlerinde farklı atıf düzenlerinin karışmasıdır; bu, tek bir okumada bile fark edilir.

Konuyu daha ayrıntılı ele aldığımız yazılar: tezi makaleye dönüştürme ve kaynak yönetim programları.

Şablonu kullanın, sonra makaleye dönüştürün

• Metni boş bir belgeye değil, doğrudan şablonun içine yazın; sonradan aktarmak biçimi bozar.
• Kapak ve onay sayfasındaki bilgileri enstitünün istediği biçimde doldurun.
• Bu adımda intihal ve doğru alıntılama yazımız işinize yarayabilir.
• Ayrıca özet ve abstract nasıl yazılır sayfamıza göz atabilirsiniz.
• Süreçte destek için Makale redaksiyonu sayfamıza bakın; ön görüşme ücretsizdir.

Atatürk Üniversitesi kılavuzuna göre kaynak gösterimi

Kılavuzun esas aldığı atıf sistemi: APA 7; anabilim dalına göre ISNAD 2 (dipnotlu). Aşağıdaki kurallar ve örnekler doğrudan kılavuzdan alınmıştır; genel bir stil rehberinden değil, bu üniversitenin istediği biçimden hareket eder.

Kılavuzdan: “Publication Manual of the American Psychological Association Seventh Edition [APA7] yazım stili ile Sosyal ve Beşerî Bilimler Akademik Yazım ve Kaynak Gösterme Sistemi [İSNAD2] yazım kılavuzu esas alınmıştır.”

Metin içinde atıf

• APA kullanan bölümlerde yazar-tarih sistemiyle atıf yapın; parantez içinde yazarın soyadını, yılı ve sayfa numarasını verin. Örnek: (Asar, 2021, s. 2)
• İki yazarlı eserlerde her atıfta iki soyadını da yazın; üç ve daha fazla yazarlı eserlerde ilk atıftan itibaren ilk yazardan sonra "vd." kullanın. Örnek: (Asar vd., 2021)
• Sayfa için "s.", bölüm için "böl.", paragraf için "para." kısaltmalarını kullanın. Örnek: (Asar, 2021, böl. 4)
• 40 sözcükten kısa doğrudan alıntıları tırnak içinde verin; 40 ve daha uzun alıntıları soldan girintili blok hâlinde yazın ve parantezden sonra nokta koymayın. Örnek: (Asar, 2021, ss. 1-4)
• İkincil kaynakta orijinal çalışmayı belirtip "Akt." ibaresini kullanın; ikincil kaynağı kaynakçada da gösterin. Örnek: Allport’un günlüğü (Akt., Nicholson, 2003).
• Aynı parantezde birden çok esere atıf yaparken eserleri alfabetik sıralayın; aynı yazarın farklı yıllardaki eserlerini artan yıl sırasıyla verin. Örnek: (Dursunoğlu, 2015; Gönen vd., 2012)

Kaynakçada tür bazında örnekler

Kılavuzda yer alan örnek künyeler (italik gibi yazı biçimleri PDF’teki gösterime göre uygulanmalıdır):

Kaynakça sıralama düzeni

• Tezde kullandığınız tüm kaynakları kaynakçada alfabetik sırayla verin.
• Yazarı "İsimsiz" olan eseri, bu sözcüğü gerçek bir ad gibi kabul ederek alfabetik sıradaki yerine yerleştirin.

Bu kılavuza göre sık yapılan atıf hataları

1. Anabilim dalınız ISNAD istiyorken APA ile (ya da tersi) yazmak. — Kılavuzdaki Tablo 1'e bakarak anabilim dalınızın belirlediği atıf sistemini kullanın.
   Kılavuzdaki hüküm: “Kaynaklar, ilgili Ana Bilim Dalı’nın belirttiği yazım stiline göre düzenlenmelidir.”
2. Üç ve daha fazla yazarlı esere ilk atıfta tüm yazarları yazmak veya "ve ark." kullanmak. — İlk atıftan itibaren "Asar vd., 2021" biçimini kullanın.
   Kılavuzdaki hüküm: “Bir çalışmanın üç ve daha fazla yazarı varsa ilk atıftan itibaren ilk yazardan sonra “vd.” yazılmaktadır”
3. Blok alıntıda kaynak parantezinden sonra nokta koymak. — 40 sözcük ve üzeri blok alıntıda parantezden sonra nokta koymayın.
   Kılavuzdaki hüküm: “Parantezden sonra nokta eklenmemelidir.”
4. İkincil kaynaktan aktarılan bilgiyi "Akt." ibaresi olmadan, orijinal eseri okunmuş gibi göstermek. — Orijinal çalışmayı belirtip "Akt." ile aktaran kaynağı verin ve kaynakçaya da ekleyin.
   Kılavuzdaki hüküm: “Metin içinde orijinal çalışma belirtilmeli ikincil kaynak için “aktaran”ın kısaltması olarak “Akt.” ibaresi konulmalıdır.”

Pratik notlar

Bu kılavuz tek bir stille sınırlı değil; alanınıza ya da tercihinize göre farklı biçimler kabul ediyor. Esneklik, tutarlılık yükümlülüğünü artırır: aynı tezde bir kaynağı yazar-tarihle, bir başkasını dipnotla göstermek kabul görmez. Hangi sistemi seçtiğinizi en başta netleştirip bütün tezde onu uygulayın.

Zotero, Mendeley ya da EndNote gibi bir kaynak yönetim programı kullanıyorsanız, stil listesinden kılavuzunuza uyan stili seçin. Ancak hazır stiller kuruma özgü farklılıkları (yazar sayısı eşiği, “vd.”/“ve ark.” tercihi, noktalama) her zaman karşılamaz; programın ürettiği kaynakçayı yukarıdaki kılavuz örnekleriyle mutlaka karşılaştırın.

Bu kılavuzun atıf kurallarıyla ilgili ayrıntılı rehberlerimiz: ISNAD atıf sistemi nasıl kullanılır, ikincil kaynak gösterme: “aktaran” nasıl yazılır ve dipnotlu atıf nasıl yapılır.

Sık sorulan sorular

Resmî kaynak: Atatürk Üniversitesi — Enstitüler. Kendi enstitünüz farklıysa üniversitenin resmî sitesinden ilgili enstitüye ulaşabilirsiniz. Buradaki belgeler kolay erişim için derlenmiştir; bağlayıcı olan, enstitünün yayımladığı güncel kılavuzdur. Bir düzeltme ya da güncelleme için bize bildirin.

Son kontrol: Eylül 2026.